Yr Athro Deri Tomos

Yr Athro Deri Tomos

Magwyd Deri Tomos yng Nghaerdydd ac fe’i addysgwyd yn Ysgol Gymraeg Bryntaf ac yna Ysgol Uwchradd y Bechgyn Caerdydd. Astudiodd Fiocemeg yng Ngholeg y Brenin Caergrawnt gan sicrhau doethuriaeth mewn Biocemeg Planhigion. Ar ôl cwblhau ei ddoethuriaeth treuliodd gyfnod fel cymrawd ymchwil ym Mhrifysgol Bangor ac fe'i penodwyd yn ddarlithydd yn 1985. O fewn deng mlynedd derbyniodd Gadair Bersonol yn y Brifysgol. Yn gyfochrog a gyrfa academaidd ddisglair mae wedi treulio blynyddoedd yn poblogeiddio gwyddoniaeth, ac yn enwedig felly drwy gyfrwng y Gymraeg. Bu’n ddarlledwr cyson ar radio a theledu, yn ysgrifennu colofn reolaidd i Barn ers blynyddoedd bellach, ac yn aelod blaenllaw o’r Gymdeithas Wyddonol Genedlaethol. Dyfarnwyd Medal Wyddoniaeth yr Eisteddfod Genedlaethol iddo yn 2017.

Am dros ddeng mlynedd ar hugain bu Deri Tomos yn arloesi ym maes addysgu cyfrwng Cymraeg ac yn ganolog i ddatblygiadau ym meysydd Biocemeg a Biofeddygaeth. Bu’n aelod blaenllaw a gweithgar o Fwrdd Academaidd y Coleg Cymraeg o’i sefydlu yn 2011 tan ei ymddeoliad y llynedd.