Newyddion

15 Ebrill 2016

Yr Athro Gwyn Thomas 1936-2016

15 Ebrill 2016
Mae’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol wedi talu teyrnged i’r Athro Gwyn Thomas, a fu farw yn 79 mlwydd oed.

Cafodd ei urddo’n gymrawd anrhydeddus o’r Coleg y llynedd, yn sgil ei gyfraniad nodedig i fywyd y genedl ond hefyd y rhan a chwaraeodd yn hanes sefydlu’r Coleg. Bu Gwyn Thomas yn aelod o Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, a bu’n gyfrifol am symbylu trafodaeth oddi mewn i’r corff hwnnw ynghylch yr angen am Goleg Cymraeg.

Yn ôl Dr Ioan Matthews, Prif Weithredwr y Coleg Cymraeg Cenedlaethol: “Ymysg ei holl brysurdeb fel academydd, bu Gwyn Thomas yn dadlau achos addysg cyfrwng Cymraeg fel aelod o’r Cyngor Cyllido, a hynny ar adeg pan oedd y ddarpariaeth yn llawer llai helaeth nag y mae erbyn hyn. Bu’n gefnogol iawn i waith y Coleg ers ei sefydlu yn 2011 a danfonwn ein cydymdeimlad at ei deulu a’i gyfeillion yn eu colled”

Brodor o Danygrisiau oedd yr Athro Gwyn Thomas. Fe’i haddysgwyd yn Ysgol Sir Ffestiniog, Prifysgol Cymru, Bangor, a Choleg yr Iesu, Rhydychen. Treuliodd gyfnod hir fel darlithydd yn Adran y Gymraeg, Prifysgol Bangor, ac wedi ymddeol bu’n Athro er Anrhydedd yn y Brifysgol.

Cyhoeddodd nifer fawr o gyfrolau barddoniaeth yn ogystal â llu o erthyglau a gweithiau ysgolheigaidd, gan gynnwys Y Traddodiad Barddol, sy’n adnabyddus i genedlaethau o fyfyrwyr. Arloesodd ym maes ffilm a llenyddiaeth Gymraeg, gan ysgrifennu cerddi ar gyfer y teledu a llunio addasiadau a sgriptiau. Cyhoeddwyd ei hunangofiant, Bywyd Bach, yn 2006, a’i hunangofiant llenyddol, Llyfr Gwyn, yn 2015.

Pan urddwyd Gwyn Thomas yn gymrawd o’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn 2015, fe’i cyflwynwyd gan Dr Llion Jones, Cyfarwyddwr Canolfan Bedwyr ym Mhrifysgol Bangor. Dywedodd Llion Jones heddiw:

“Ar lain ein llên, diwylliant ac ysgolheictod, Gwyn Thomas oedd ein chwaraewr mwyaf amryddawn. Rhoddodd oes gyfan i greu, addysgu a dehongli heb golli golwg unwaith ar ei gynulleidfa – y Gymru honno yr oedd yn ei hadnabod mor dda a’r un a wasanaethodd mewn ffordd mor gyfoethog.”

Yr Athro Gwyn Thomas 1936-2016