Newyddion

20 Mehefin 2018

Lansio cynllun arloesol newydd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol i ehangu’r gymuned academaidd

20 Mehefin 2018
Mae’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol heddiw yn cyhoeddi cynllun arloesol i ddatblygu’r gymuned o bobl sy’n addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg yng Nghymru a thu hwnt.

Ers 2011, mae’r Coleg wedi buddsoddi’n sylweddol mewn Addysg Uwch cyfrwng Cymraeg drwy noddi dros 100 o swyddi newydd ar gyfer darlithwyr cyfrwng Cymraeg i addysgu amrediad eang o bynciau yn y prifysgolion. Mae’r garfan sylweddol newydd hon o academyddion Cymraeg yn ychwanegol i’r rhai sydd eisoes yn addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg yn y prifysgolion.

Gan fod y cynllun gwreiddiol, a oedd yn cyllido swyddi unigol am gyfnodau o bum mlynedd, yn dod i ben erbyn 2019/20, mae’r Coleg – ers cyhoeddi ei Gynllun Academaidd newydd yn 2017 – wedi cyflwyno model cyllido newydd yn seiliedig ar ddarparu grantiau pynciol i adrannau ac unedau academaidd, yn hytrach na chyllido swyddi penodol.

O hyn ymlaen, felly, bydd pawb sydd yn darlithio drwy gyfrwng y Gymraeg yn yr adrannau hynny yn cael eu hystyried yn ‘Ddarlithwyr Cysylltiol y Coleg Cymraeg' a bydd hyn yn cynyddu’n sylweddol nifer y staff addysgu a hyfforddi sydd yn dal cyswllt uniongyrchol â’r Coleg.

Bydd y cynllun Darlithwyr Cysylltiol yn cael ei lansio drwy ganghennau’r Coleg Cymraeg yn y prifysgolion yn ystod yr hydref, gyda digwyddiadau penodol yn cael eu cynnal yn y gwahanol sefydliadau. Un o nodau’r cynllun yw cryfhau’r gymuned fyw o addysgwyr sy’n cyfrannu at ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg yn y prifysgolion neu’n cyfrannu at amcanion a gwaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Gyda’r cynlluniau i ehangu rôl y Coleg i Addysg Bellach a Dysgu Seiliedig ar Waith yn mynd rhagddynt, mae’r Coleg yn rhagweld y caiff y cynllun ei ymestyn i’r sectorau hynny yn y dyfodol agos.

Bydd canghennau’r Coleg Cymraeg yn y prifysgolion yn annog unrhyw ddarlithydd Cymraeg i ddod yn Ddarlithydd Cysylltiol, ac mae’r manteision yn cynnwys: 

  • Bod yn rhan o gymuned amlddisgyblaethol cyfrwng Cymraeg a chael cyfleoedd i rwydweithio gyda darlithwyr eraill;
  • Medru ymgeisio am grantiau'r Coleg;
  • Medru manteisio ar raglen hyfforddiant i ddarlithwyr;
  • Derbyn gwahoddiad i gynhadledd flynyddol y darlithwyr cysylltiol a fydd yn cynnwys seminarau arfer dda;
  • Gallu ymgeisio am wobrau blynyddol y Coleg.

Un o’r darlithwyr a fydd yn rhan o’r cynllun newydd hwn yw Dr Hywel Griffiths, uwch ddarlithydd Daearyddiaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth: “Mae’n gyfnod cyffrous iawn i addysg cyfrwng Cymraeg yn y prifysgolion wrth i’r Coleg lansio’r cynllun newydd hwn. Bydd cynllun y darlithwyr cysylltiol yn cynnig cyfleoedd i darlithwyr hynny sydd wedi bod yn darlithio trwy gyfrwng y Gymraeg ers peth amser i gael eu gwaith wedi ei gydnabod yn ffurfiol gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Dwi’n annog unrhyw ddarlithydd sydd yn dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg i ymuno â’r cynllun.”

Meddai Dr Ioan Matthews, Prif Weithredwr y Coleg Cymraeg Cenedlaethol: “Mae’r cynllun Darlithwyr Cysylltiol yn gam naturiol ymlaen o’r Cynllun Staffio gwreiddiol ac mae’r ffordd y bydd y canghennau yn perchnogi’r cynllun yn arwydd o’r bartneriaeth rhwng y Coleg a’r prifysgolion a hefyd yn arwydd o’r ffordd y mae’r Coleg bellach yn greiddiol fel rhan annatod o dirlun Addysg Uwch. Wrth i gynigion ynghylch ymestyn rôl y Coleg i Addysg Bellach a Dysgu Seiliedig ar Waith gael eu paratoi, rydym yn hyderus y bydd partneriaeth debyg yn datblygu yn y sectorau hynny hefyd. Mae hefyd yn fwriad i ehangu’r cynllun maes o law i gynnwys addysgwyr sydd yn gweithio y tu allan i Gymru.”

Lansio cynllun arloesol newydd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol i ehangu’r gymuned academaidd