Gwennant Mai Evans

Prifysgol Bangor: Seicoleg

Gwennant Mai Evans

Prifysgol Bangor: Seicoleg

Mae cyfieithiad geiriau ar draws ieithoedd ran amlaf yn arwain at ystyron nad ydynt yn gorgyffwrdd. Er enghraifft, cynrychiola'r gair Saesneg 'black' liw a hiwmor, ond cynrychiola ei gywerth Japaneaidd 'kuroi' liw a meddylfryd drygionus. Fel canlyniad i gymdeithasoli a phrofiad, mae'n debyg fod y wybodaeth gysyniadol sy’n perthyn i’r iaith gyntaf yn eang, a’r cysylltiadau rhwng y wybodaeth hon a’r lecsicon yn gryf ac awtomatig. Fel arfer, mae’r prosesau hyn yn llawer gwannach yn yr ail iaith oherwydd dysg mewn amgylcheddau annaturiol. Golyga hyn mai’r wybodaeth gysyniadol sylfaenol yn unig a ddysgir yn yr ail iaith (e.e. lliw yn yr esiampl uchod). Profir y ddamcaniaeth hon mewn cyfres o arbrofion wedi eu llunio er mwyn ymchwilio i gryfder cysylltiadau cysyniadol gan ddefnyddio’r dull electroenceffalogram (EEG). Bydd yr arbrawf cyntaf yn edrych ar fapio cysyniadol o fewn dwy iaith unigolion dwyieithog Cymraeg-Saesneg. Aiff yr ail arbrawf ymhellach drwy edrych ar y berthynas rhwng y cyd-destun a’r iaith cyflwyno, a’i dylanwad ar y prosesau hyn. Edrycha’r trydydd arbrawf ar gydactifiant mapio cysyniadol ar draws y ddwy iaith. Bydd canlyniadau’r arbrofion hyn yn dechrau amlygu’r gwahaniaethau cysyniadol sydd yn bodoli rhwng iaith gyntaf ac ail iaith yr unigolyn dwyieithog.

Dyddiad cychwyn: Hydref 2016